De Belgische wetgeving inzake persoonlijke leningen is erg klantvriendelijk. Er gelden regels voor alle betrokken partijen (kredietgevers, kredietbemiddelaars en consumenten) op maat van hun verantwoordelijkheden. Die regels worden voor het grootste deel door de overheid uitgewerkt; dit in overleg met de beroepssector en consumentenorganisaties. De beroepssector legde ook zichzelf een aantal gedragsregels op.

Die moeten de consument beschermen tegen zichzelf (overmatige schuldenlast) en tegen kredietverleners (misbruik bij gebrek aan informatieverstrekking). En die bescherming gaat ver.

Het begint al bij de reclame. Alle reclame voor een persoonlijke lening is immers onderworpen aan strenge voorwaarden. Zo moet onder meer duidelijk zijn om welke kredietvorm het gaat, hoeveel het JKP bedraagt en wat de voordelen zijn van contant betalen. Het gemak of de snelheid waarmee een lening kan verworven worden mag in geen geval onrechtmatig benadrukt worden, zodat consumenten die hun schulden het hoofd niet kunnen bieden niet in de verleiding komen.

In diezelfde lijn ligt ook het verbod op leuren voor kredietovereenkomsten. Leuren is verboden, zowel bij u thuis als op het werk, tenzij u daar schriftelijk om vraagt. Deze regel impliceert ook het verbod op een telefonisch of schriftelijk verzoek (van de kredietverstrekker) tot het maken van een afspraak of het ondertekenen van een contract.

Verder heerst er een informatie- en raadgevingsplicht voor de kredietgever en –bemiddelaar. Ze zijn verplicht u de beste oplossing op uw maat te presenteren. Bovendien moet de prospectus onmiddellijk en permanent vrij beschikbaar zijn. Ook de regels voor het solvabiliteitsonderzoek, de borg en de toegang tot uw privé-gegevens liggen wettelijk vast.

Eens u een contract zou ondertekend hebben, heeft u ook recht op een wettelijk vastgelegde bedenktermijn. Vanaf de dag na die waarop het contract werd ondertekend, beschikt u over een termijn van 7 werkdagen om het contract kosteloos te annuleren. Makkelijk en snel, per aangetekende brief. Let wel op dat de datum waarop het contract werd ondertekend gelijk is aan de datum op het contract. Zo niet verliest u misschien enkele dagen van deze kostbare bedenktermijn. Controleer ook of er toch nog geen afbetaling werd uitgevoerd ondanks de opzegging van het contract.

De wet van 12 juli 1991 vormt de basis voor de Belgische regelgeving inzake persoonlijke leningen. Deze wet werd al meermaals aangepast, zo ook omwille van de Europese context. In 2002 werd immers een nieuw voorstel gedaan ter harmonisatie van de regels binnen de Europese Unie. Na jaren palaveren is men het nu eens over de definitieve versie van de richtlijn. Uiterlijk tegen juni 2010 moet ze in de diverse lidstaten tot nationaal recht worden omgezet.

Deze Europese richtlijn werd opgesteld volgens een “gericht harmoniseringsprincipe”. Dat betekent dat deze enkel op een aantal essentiële punten harmoniseert. Voor het overige behouden de lidstaten een zekere vrijheid, en zelfs op heel wat vlakken. Hierdoor kan België een aantal beschermingsmechanismen voor de consument behouden, zoals de plicht de Centrale voor Kredieten aan Particulieren van de Nationale Bank van België te raadplegen. Sinds 2001 zijn daar immers niet enkel eventuele betalingsachterstanden (een achterstand van twee betalingen of 20% van het geleende bedrag), maar ook alle toegestane kredieten in geregistreerd. De kredietinstelling heeft nu dus een meldingsplicht, maximum twee dagen na de ondertekening van de overeenkomst.

De Federale Overheidsdienst Economie en het Observatoire du Crédit bieden u goed uitgewerkte brochures met alle wetten en besluiten inzake het persoonlijk krediet.